Tổng hợp các trường hợp có quyền đòi lại đất khi mua bán bằng giấy tờ viết tay

Bên cạnh các giao dịch được công chứng hợp lệ, hiện vẫn có nhiều trường hợp mua bán đất bằng giấy tờ viết tay không được chứng thực. Đây được xem như là một trong những cách giao dịch ẩn chứa nhiều rủi ro khi người bán có quyền đòi lại đất trong nhiều trường hợp khác nhau. Cụ thể ra sao, chúng tôi sẽ cùng bạn đi tìm hiểu chi tiết hơn.

Mua bán đất bằng giấy tờ viết tay là gì?

Mua bán đất bằng giấy tờ viết tay là việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất bằng giấy tờ được viết tay giữa bên mua và bên bán. Bên trong giấy mua bán được viết tay có chữ ký đồng thuận của cả đôi bên.

Tuy nhiên, tờ giấy này không hề được công chứng hay được chứng thực bởi cơ quan chức năng có thẩm quyền. Điều này cũng đồng nghĩa rằng, bản hợp đồng trên chỉ ghi nhận sự thỏa thuận của đôi bên. Hợp đồng mua bán bằng giấy tờ viết tay không có tính pháp lý cao khi không được nhà nước và pháp luật công nhận.

Các trường hợp có quyền đòi lại đất khi mua bán bằng giấy tờ viết tay

Theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2024, bên bán đất bằng giấy tờ viết tay vẫn có thể đòi lại đất từ phía người mua nếu rơi vào các trường hợp sau đây:

Giao dịch mua bán đất được thực hiện từ sau ngày 1/8/2024

Theo Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, tất cả các hợp đồng chuyển nhượng đất đai đều phải được công chứng hoặc chứng thực thì mới có giá trị pháp lý. Chỉ trừ trường hợp bên chuyển nhượng nhà đất là tổ chức kinh doanh bất động sản.

Theo đó, các giao dịch nào được thực hiện trước ngày 1/8/2024 mới có giá trị pháp lý. Tất cả các trường hợp mua bán đất kể từ sau thời gian này sẽ không được pháp luật bảo hộ. Vậy nên bên bán vẫn có quyền đòi lại đất từ bên mua.

Giao dịch không đủ điều kiện chuyển nhượng

Theo Khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, giao dịch mua bán đất bằng giấy viết tay chỉ được công nhận khi:

• Thửa đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu đất và tài sản gắn liền với đất vẫn còn thời hạn sử dụng, trừ các trường hợp đặc biệt.
• Đủ điều kiện được cấp sổ đỏ nhưng chưa làm thủ tục để được cấp sổ.
• Thửa đất giao dịch không nằm trong diện tranh chấp hoặc nằm trong diện tranh chấp nhưng đã được chính quyền xử lý ổn thỏa.
• Quyền sử dụng đất của người sở hữu không bị kê biên, áp dụng biện pháp thi hành án hoặc biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Nếu thửa đất thiếu các điều kiện giao dịch nêu trên sẽ không được phép chuyển nhượng hay mua bán. Hợp đồng mua bán bằng giấy tay theo đó sẽ không được pháp luật công nhận.

Thiếu sự đồng thuận của các thành viên đồng sở hữu

Theo Khoản 4 Điều 256 Luật Đất đai 2024, các thành viên đồng sở hữu thửa đất cấp cho hộ gia đình sẽ có quyền yêu cầu bổ sung hoặc cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp trước ngày 1/8/2024. Nếu như có một thành viên trong gia đình thực hiện việc chuyển nhượng đất bằng giấy tay mà không có sự đồng thuận của các thành viên còn lại, thì các thành viên khác có quyền đòi lại đất mua bán.

Tự ý chuyển nhượng tài sản chung mà không có sự đồng thuận của vợ hoặc chồng

Khoản 2 Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định rõ rằng, việc chuyển nhượng nhà đất là tài sản chung của vợ chồng phải có sự đồng thuận bằng văn bản của đôi bên. Nếu một trong hai tự ý chuyển nhượng tài sản chung, bên còn lại có quyền yêu cầu tòa án vô hiệu hóa giao dịch được tiến hành trái phép.

Hợp đồng giao dịch không được công chứng hoặc chứng thực

Trừ các trường hợp nằm trong khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, tất cả các giao dịch mua bán đất đều phải được công chứng hoặc chứng thực mới có giá trị pháp lý. Còn nếu không, giao dịch sẽ không có hiệu lực trước pháp luật. Bên bán vẫn có quyền lấy lại thửa đất đã giao dịch.

Bạn cần lưu ý thật kỹ các trường hợp nêu trên để đảm bảo quyền lợi lớn khi tiến hành giao dịch mua bán đất. Nếu giao dịch nào có rủi ro quá lớn, tốt nhất bạn đừng tham gia vào để tránh các rắc rối phát sinh không cần thiết.

Như vậy, chúng tôi đã cùng bạn tìm hiểu 5 trường hợp mua bán đất bằng giấy tay có quyền đòi lại đất theo quy định của pháp luật. Tốt nhất là bạn nên tìm hiểu kỹ tính pháp lý của thửa đất được mua bán. Đồng thời yêu cầu bên bán chứng thực, công chứng hợp đồng viết tay để tránh các tranh chấp phát sinh sau đó. Nếu cần được giải đáp thêm thắc mắc, bạn hãy liên hệ với chúng tôi ngay.