Vị trí: Liêm Hà 
Hà Nội – Một động thái mới đang được triển khai tại hàng loạt chung cư sai phạm cơ quan chức năng bắt đầu khảo sát, lấy ý kiến trực tiếp từ cư dân để tìm phương án xử lý. Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh hàng nghìn hộ dân đã sinh sống ổn định nhiều năm nhưng vẫn chưa được cấp sổ hồng.
Khảo sát diện rộng tại nhiều dự án
Không chỉ riêng tổ hợp HH Linh Đàm, thời gian gần đây, cư dân tại nhiều dự án bất động sản khác trên địa bàn Hà Nội cũng nhận được phiếu thu thập thông tin liên quan đến việc xử lý các sai phạm của chủ đầu tư.
Danh sách các dự án được khảo sát bao gồm VP3 Linh Đàm, VP5 Linh Đàm, CT5 Tân Triều và Khu đô thị Đại Thanh,… những dự án từng được cơ quan thanh tra chỉ ra nhiều vi phạm trong quá trình triển khai.
Theo ghi nhận, chính quyền địa phương tại các phường, xã liên quan đang tiến hành rà soát toàn bộ hiện trạng số lượng căn hộ, số hộ dân đang sinh sống, tình trạng đăng ký cư trú,… đồng thời lập danh sách những trường hợp chưa được cấp sổ hồng để phục vụ công tác tổng hợp.
Hai phương án và một thực tế khác
Trong phiếu khảo sát, hai phương án chính được đưa ra gồm:
– Trả lại căn hộ để nhận lại tiền đã mua
– Nhận đền bù bằng căn hộ khác có giá trị tương đương
Ngoài ra, cư dân cũng có quyền ghi ý kiến riêng nếu không đồng thuận.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn cư dân không lựa chọn cả hai phương án trên. Thay vào đó, họ bày tỏ mong muốn được tiếp tục sinh sống tại chính căn hộ của mình và được cấp sổ hồng hợp pháp.
Điều này phản ánh một thực tế rõ ràng sau hơn một thập kỷ gắn bó, căn hộ không còn đơn thuần là tài sản mà đã trở thành nơi ổn định cuộc sống của hàng chục nghìn người.
Nguồn gốc của những chung cư sai phạm “sổ hồng bị treo”
Theo các kết luận thanh tra trước đây, nguyên nhân chính khiến hàng loạt căn hộ chưa được cấp sổ hồng xuất phát từ sai phạm của chủ đầu tư trong quá trình xây dựng.
Tại HH Linh Đàm, nhiều tòa nhà đã xây vượt số tầng cho phép, từ 27 tầng lên tới 36 hoặc 41 tầng. Việc gia tăng số tầng kéo theo số lượng căn hộ vượt xa quy hoạch ban đầu.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại các dự án như VP3, VP5 hay VP6 Linh Đàm khi số lượng căn hộ thực tế tăng gấp nhiều lần so với phê duyệt.
Ở Khu đô thị Đại Thanh, sai phạm còn nghiêm trọng hơn khi dự án chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính nhưng đã triển khai xây dựng và bán cho người dân.
Những vi phạm này khiến các dự án không đủ điều kiện pháp lý để hoàn tất thủ tục cấp sổ hồng, dù cư dân đã nhận nhà và sinh sống ổn định từ lâu.
Lấy ý kiến cư dân bước đi mang tính chuyển đổi
Việc cơ quan chức năng tiến hành lấy ý kiến cư dân được đánh giá là một tín hiệu tích cực.
Theo đại diện chính quyền địa phương, đây là hoạt động do cơ quan điều tra triển khai, nhằm thu thập thông tin thực tế để phục vụ quá trình xử lý.
Quan trọng hơn, việc mở rộng phần “ý kiến khác” trong phiếu khảo sát cho phép cư dân thể hiện quan điểm riêng thay vì bị giới hạn trong các phương án có sẵn.
Điều này cho thấy cách tiếp cận đang dần thay đổi từ xử lý hành chính đơn thuần sang lắng nghe thực tế đời sống của người dân.
Bài toán pháp lý và trách nhiệm nhiều phía
Theo các chuyên gia, việc xử lý các dự án sai phạm cần được nhìn nhận trên nhiều góc độ.
Trước hết, đây là quan hệ dân sự giữa người mua và chủ đầu tư. Trong trường hợp giao dịch bị xem xét vô hiệu, các bên có thể phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, kèm theo bồi thường thiệt hại nếu có.
Tuy nhiên, việc áp dụng máy móc nguyên tắc này có thể gây thiệt thòi lớn cho người dân đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản đã biến động mạnh sau nhiều năm.
Bên cạnh đó, trách nhiệm không chỉ thuộc về chủ đầu tư mà còn liên quan đến công tác quản lý, giám sát của các cơ quan chức năng trong suốt quá trình triển khai dự án.
Do đó, nhiều ý kiến cho rằng cần tách bạch rõ:
– Sai phạm phải được xử lý nghiêm.
– Quyền lợi hợp pháp của cư dân phải được bảo vệ.
Hướng đi nào cho bài toán hàng nghìn căn hộ?
Thực tế cho thấy, các phương án như phá dỡ công trình hay di dời cư dân đều khó khả thi, bởi chi phí xã hội quá lớn.
Trong khi đó, phương án “phạt để tồn tại” tức là yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện nghĩa vụ tài chính, nộp phạt và nâng cấp hạ tầng đang được nhiều chuyên gia đánh giá là khả thi hơn.
Nguồn tài chính thu được có thể được sử dụng để cải thiện chất lượng sống tại các khu chung cư, bao gồm hệ thống phòng cháy chữa cháy, hạ tầng giao thông, trường học, dịch vụ công cộng,…
Đây được xem là cách tiếp cận cân bằng giữa xử lý sai phạm và ổn định đời sống cư dân.
Từ khảo sát đến giải pháp thực chất
Việc lấy ý kiến cư dân tại các chung cư sai phạm là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình tìm kiếm giải pháp.
Tuy nhiên, điều người dân chờ đợi không chỉ là được hỏi mà là được giải quyết.
Sau nhiều năm sống trong tình trạng “có nhà nhưng chưa có sổ”, kỳ vọng lớn nhất của họ không phải là đền bù hay di dời mà là sự ổn định cả về pháp lý lẫn cuộc sống.
Bài toán này sẽ không có lời giải đơn giản. Nhưng rõ ràng, khi tiếng nói của cư dân được đặt vào trung tâm, quá trình xử lý sẽ tiến gần hơn đến một giải pháp vừa hợp lý, vừa nhân văn.
