Thị trường bất động sản không thiếu cơ hội nhưng cũng không thiếu cái bẫy được bọc bằng… một tờ phiếu thu. Gần đây, Công an TP.HCM đã phát đi cảnh báo về việc nhiều người dân giao dịch căn hộ, đất nền chỉ dựa trên hợp đồng nguyên tắc, thỏa thuận nội bộ hay phiếu thu của chủ đầu tư (giao dịch bất động sản bằng phiếu thu). Những tờ giấy tưởng như “giữ chỗ an toàn” ấy lại đang là nguồn gốc của hàng loạt tranh chấp kéo dài và không ít vụ lừa đảo.

Mục lục bài viết
Phiếu thu không phải là quyền sở hữu
Theo thông tin từ Văn phòng Đăng ký đất đai TP.HCM qua điều tra của cơ quan chức năng nhiều người đã giao tiền, nhận chuyển nhượng, thậm chí cầm cố đất dự án chưa có giấy chứng nhận chỉ dựa vào giấy xác nhận của chủ đầu tư hoặc lời môi giới.
Vấn đề nằm ở chỗ quyền sử dụng đất hợp pháp và việc đang “ở trên đất” là hai câu chuyện khác nhau. Một phiếu thu, một hợp đồng nguyên tắc không tự động biến người mua thành chủ sở hữu được pháp luật công nhận.
Khi “mua niềm tin” thay vì mua pháp lý
Không ít dự án chậm cấp giấy chứng nhận nhưng giao dịch ngầm vẫn diễn ra. Chủ đầu tư thiếu vốn, năng lực tài chính yếu, vẫn ký hợp đồng đặt cọc, góp vốn, giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện chuyển nhượng. Nhà đầu tư F1 bán giấy tay cho F2, rồi F3,… Tài sản được trao tay nhiều lần nhưng pháp lý vẫn đứng yên.
Hậu quả là người mua không được cấp sổ phát sinh tranh chấp dân sự kéo dài nhiều năm. Trong các trường hợp xấu hơn hành vi này còn bị lợi dụng để chiếm đoạt tài sản.
Muốn giao dịch hợp pháp phải đủ điều kiện
Theo quy định người sử dụng đất chỉ được chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn khi có giấy chứng nhận, đất không tranh chấp, không bị kê biên. Với nhà ở hình thành trong tương lai, người mua phải yêu cầu chủ đầu tư cung cấp văn bản của cơ quan quản lý xác nhận nhà đủ điều kiện bán.
Nếu dự án đang thế chấp ngân hàng, chủ đầu tư phải giải chấp trước khi ký hợp đồng mua bán hoặc huy động vốn. Đây không phải thủ tục rườm rà mà là “lá chắn” pháp lý cho người mua.
Giao dịch bất động sản bằng phiếu thu giá trị rất mỏng
Các thỏa thuận dân sự không đăng ký, giấy viết tay, hợp đồng nguyên tắc chỉ mang giá trị hạn chế. Khi xảy ra tranh chấp, người mua gần như tự đẩy mình vào thế yếu. Cơ quan chức năng nhiều khi cũng rất khó xử lý, bởi giao dịch ban đầu đã không đi đúng đường pháp lý.
Thị trường bất động sản có thể sôi động, môi giới có thể nói rất hay nhưng pháp lý không thể nghe bằng tai. Trước khi đặt cọc người mua cần kiểm tra chủ đầu tư là ai dự án đã hoàn tất nghĩa vụ đất đai chưa, có giấy phép, có văn bản đủ điều kiện bán hay không.
Bất động sản là tài sản lớn. Một chữ ký dựa trên niềm tin thay vì cơ sở pháp luật có thể đổi lấy nhiều năm kiện tụng. Trong cuộc chơi này tờ giấy có giá trị nhất không phải là phiếu thu mà là giấy chứng nhận được pháp luật công nhận.

