Vị trí: Liêm Hà 
Thông tin áp thuế 20% đối với lợi nhuận đầu tư bất động sản. Mới đây, Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế 20% trên lợi nhuận từ chuyển nhượng bất động sản, gây ra nhiều tranh luận và lo ngại trong dư luận. Theo đó, người bán nhà đất sẽ phải nộp thuế 20% trên phần lợi nhuận thu được khi chuyển nhượng bất động sản. Tuy nhiên, nhiều người dân bày tỏ sự không đồng tình, cho rằng chính sách này chưa hợp lý, gây thiệt thòi và nhiều bất cập trong thực tế.
Người dân nói gì khi bị áp thuế 20%?
Chị Nguyễn Thị Thương ở quận Ba Đình, Hà Nội là một trong những người lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Chị cho biết, bản thân chị từng mua một mảnh đất nhỏ và xây nhà để cho thuê nhưng khi bán lại lỗ vốn. Năm 2016, chị mua mảnh đất 30m² với giá 2 tỷ đồng, sau đó bỏ thêm hơn 1 tỷ đồng để xây nhà 5 tầng. Tuy nhiên, năm 2019 vì cần tiền gấp, chị đã phải bán nhà với giá 3 tỷ đồng, tức là lỗ khoảng 200 triệu đồng so với tổng chi phí đầu tư.
Theo chị, nếu áp thuế 20% trên phần lợi nhuận như đề xuất thì sẽ rất bất công, bởi chị gần như không có lãi mà còn phải nộp thêm thuế. Chị cho rằng, cách tính thuế này không xét đến các chi phí phát sinh thực tế mà người dân không thể chứng minh vì thiếu hóa đơn, chứng từ, người dân sẽ bị thiệt thòi rất nhiều.
Anh Lê Văn Minh, quê Hải Phòng cũng đồng quan điểm. Anh Minh phân tích, việc đánh thuế 20% trên phần lãi chuyển nhượng bất động sản là không hợp lý, đặc biệt với các tài sản mua cách đây nhiều năm. Ví dụ, nếu anh mua đất từ năm 2000 với giá 500 triệu đồng và bán năm 2025 với giá 1,5 tỷ đồng, phần chênh lệch 1 tỷ đồng sẽ bị đánh thuế 20%, tương đương 200 triệu đồng.
Tuy nhiên, xét về giá trị thực tế, với lạm phát và sự biến động của giá vàng, thực chất khoản lãi này không đáng kể và có thể đã thua lỗ nếu so sánh với kênh đầu tư khác như vàng. Ngoài ra, anh Minh đặt ra câu hỏi: “Nếu mua nhà đất cách đây nhiều năm, không lưu giữ được đầy đủ giấy tờ, hóa đơn chứng từ thì làm sao xác định chính xác giá vốn để tính thuế? Có hay không sự bất công trong cách áp thuế như vậy?”
Bán nhà lỗ vẫn phải nộp thuế, người dân gặp khó khăn
Anh Mai Anh Tuấn đang ở tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, là một trường hợp khác cho thấy tác động thực tế của đề xuất thuế. Anh và gia đình có nhu cầu chuyển công tác từ Hà Nội vào TP.HCM. Giá nhà tại TP.HCM hiện nay tương đương với giá nhà anh đang sở hữu ở Hà Nội.
Tuy nhiên, nếu anh bán nhà tại Hà Nội, anh sẽ phải nộp thuế 20% trên phần lợi nhuận, dẫn đến mất khoảng 500 triệu đồng tiền thuế. Như vậy, để mua nhà mới ở TP.HCM, anh sẽ phải bù thêm số tiền thuế đó. Điều này khiến việc chuyển đổi chỗ ở gặp rất nhiều khó khăn, trong khi bản thân anh không phải là người đầu cơ hay mua bán để kiếm lời.
Nhiều người dân phản ánh chính sách thuế này không tính đến các hoàn cảnh thực tế như người bán nhà do cần tiền trả nợ, chữa bệnh hoặc chuyển công tác. Việc áp dụng một cách máy móc, không phân biệt trường hợp sẽ gây thiệt hại không đáng có cho người dân.
Các vấn đề bất cập trong thực tế áp dụng thuế chuyển nhượng bất động sản
Ngoài những lo ngại về mức thuế, nhiều ý kiến còn chỉ ra hàng loạt bất cập trong cách tính thuế này. Bà Nguyễn Quỳnh Phương ở Hà Nội nhận định, tốc độ tăng giá bất động sản ở Việt Nam luôn rất nhanh và không ổn định. Người dân có thể thấy nhà đất tăng giá nhưng thực tế khi bán ra, số tiền thu được cũng chỉ đủ để mua lại một căn nhà tương đương. Vậy lợi nhuận thực tế để tính thuế là gì? Nếu đánh thuế theo cách này, người dân sẽ luôn chịu thiệt thòi.
Chị Hồ Thanh Mai cũng bày tỏ quan ngại về ảnh hưởng của thuế tới thị trường bất động sản. Thuế 20% trên lợi nhuận bất động sản có thể khiến giá nhà đất ngày càng tăng cao, gây khó khăn cho người mua nhà ở thực sự. Theo chị, nhiều quốc gia như Úc chỉ áp thuế với phần bất động sản cho thuê, còn nhà ở chính chủ được sử dụng không bị đánh thuế khi bán. Ví dụ, nếu bạn ở nhà 8 năm, cho thuê 2 năm thì chỉ tính thuế phần 2 năm cho thuê, còn lại được miễn.
Anh Lê Ngọc Nam ở Thái Bình đã dẫn chứng thực trạng phổ biến của thị trường bất động sản hiện nay là nhiều giao dịch mua bán đều có sự chênh lệch lớn giữa giá trị ghi trên hợp đồng và số tiền thực tế giao dịch. Anh bộc bạch: “Nếu một căn nhà có giá trị thực là 3 tỷ đồng nhưng trong hợp đồng công chứng chỉ ghi 1 tỷ đồng, số tiền còn lại giao dịch bằng giấy tay. Vậy áp thuế dựa trên giá nào? Cách thức kiểm soát và chứng minh như thế nào để tránh thiệt thòi cho người dân?” anh Nam đặt câu hỏi.
Đề xuất đánh thuế 20% trên lợi nhuận chuyển nhượng bất động sản là bước đi nhằm minh bạch hóa thị trường và tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, các ý kiến từ người dân và chuyên gia cho thấy còn nhiều điểm chưa hợp lý, có thể gây thiệt hại cho người mua bán bất động sản. Việc hoàn thiện và công khai phương án thuế, đồng thời tổ chức rộng rãi các buổi đối thoại, tham khảo ý kiến người dân, doanh nghiệp là rất cần thiết để đảm bảo chính sách được thực thi hiệu quả, công bằng và phù hợp với thực tiễn xã hội.
