Bí thư tỉnh Ninh Bình yêu cầu giải quyết việc chuyển nhượng đất 30 năm nhưng chưa cấp sổ

Ba mươi năm không phải quãng thời gian ngắn. Đủ để một đứa trẻ thành người trưởng thành, đủ để một vùng quê thay da đổi thịt nhưng lại chưa đủ để nhiều hộ dân có trong tay một cuốn sổ đỏ ghi nhận quyền sử dụng mảnh đất họ đã sống trên đó suốt mấy chục năm. Câu chuyện tưởng như cá biệt ấy vừa được đưa ra bàn thẳng tại buổi tiếp công dân do Đặng Xuân Phong, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình, chủ trì ngày 28/1 và lập tức trở thành điểm nóng cần tháo gỡ. Yêu cầu giải quyết việc chuyển nhượng đất 30 năm nhưng chưa cấp sổ.

Những mảnh đất đã ở nhưng chưa “thuộc về” trên giấy tờ

Tại buổi tiếp công dân định kỳ nhiều hộ dân phản ánh việc chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích do xã Liêm Phong (cũ) bán từ năm 1994. Thực tế sử dụng đất kéo dài, nhà cửa đã xây dựng, cuộc sống đã ổn định, hàng xóm láng giềng không tranh chấp. Vậy mà “chiếc áo pháp lý” lại thiếu.

Nguyên nhân không nằm ở một nút thắt đơn lẻ mà là chuỗi những giao dịch “truyền tay” bằng giấy viết tay qua nhiều năm. Người bán, người mua đổi vai qua từng thế hệ nhưng thủ tục pháp lý thì không theo kịp. Khi hệ thống quản lý đất đai dần siết chặt những giao dịch cũ trở thành bài toán tồn đọng.

Không phải ai cũng đủ điều kiện nhưng không ai bị bỏ qua

Qua rà soát của cơ quan chức năng, hiện trạng sử dụng đất của các hộ khá ổn định. Tuy nhiên, chỉ có một trường hợp hộ ông Nguyễn Phú Châu đủ điều kiện để xem xét cấp Giấy chứng nhận ngay. Những trường hợp còn lại vướng nhiều lớp vấn đề hồ sơ pháp lý thiếu căn cứ, ranh giới thửa đất chồng lấn, một phần diện tích nằm trong hành lang an toàn giao thông theo quy hoạch.

Điều này cho thấy thực tế quản lý đất đai không chỉ là câu chuyện “có ở lâu thì được công nhận” mà còn phải đảm bảo khớp với quy hoạch, pháp luật và hồ sơ gốc. Nhưng điểm quan trọng là các trường hợp này đã được đưa vào diện xem xét, chứ không bị gạt ra ngoài.

Khu tái định cư nhà đã dựng sổ vẫn chờ

Không chỉ câu chuyện đất mua bán bất động sản từ những năm 90 tại buổi tiếp công dân còn có kiến nghị của 20 hộ dân thôn Kênh, xã Thanh Lâm. Đây là các hộ tái định cư khi thực hiện dự án dây chuyền 2 Nhà máy xi măng Thành Thắng. Đất được giao, nhà đã xây, đời sống đã ổn định qua nhiều năm, không tranh chấp. Thế nhưng Giấy chứng nhận vẫn chưa về tay người dân vì vướng thủ tục, hồ sơ pháp lý.

Tình huống này phản ánh một nghịch lý quen thuộc hạ tầng dự án hoàn thành, dân đã an cư, nhưng phần giấy tờ thứ bảo đảm quyền lợi lâu dài lại chậm bước.

Chỉ đạo rõ ràng rà soát từng trường hợp giải quyết việc chuyển nhượng đất

Sau khi lắng nghe phản ánh và báo cáo Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu UBND tỉnh, các sở ngành và chính quyền địa phương rà soát toàn diện từng hồ sơ cụ thể. Không xử lý theo kiểu “gom nhóm” mà đi vào từng thửa đất, từng hộ dân, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và căn cứ pháp lý.

Thông điệp ở đây không phải là hợp thức hóa mọi sai sót mà là giải quyết trên nền tảng pháp luật, đồng thời đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người dân những người đã sống, gắn bó với mảnh đất nhiều năm.

Đủ điều kiện thì cấp ngay thiếu điều kiện thì hướng dẫn khắc phục

Yêu cầu được nhấn mạnh rất rõ trường hợp đủ điều kiện phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận không để kéo dài gây bức xúc. Với những trường hợp chưa đủ điều kiện chính quyền phải hướng dẫn cụ thể cách khắc phục thay vì chỉ trả lời “chưa đủ hồ sơ”.

Cách tiếp cận này cho thấy tư duy quản lý đang dịch chuyển từ việc chỉ kiểm tra đối chiếu, sang việc đồng hành tháo gỡ. Điều đó không làm “mềm” luật mà làm rõ đường đi để người dân có thể đi đúng luật.

Bài học từ 30 năm chờ sổ

Câu chuyện đất đai kéo dài hơn ba thập kỷ là lời nhắc rằng giao dịch viết tay, thỏa thuận miệng có thể giúp việc mua bán nhanh chóng lúc ban đầu, nhưng lại để lại hệ quả lâu dài. Khi quy hoạch thay đổi, khi hệ thống quản lý hiện đại hóa những thiếu sót cũ trở thành rào cản lớn.

Tuy vậy, việc lãnh đạo tỉnh trực tiếp chỉ đạo giải quyết cho thấy nỗ lực xử lý tồn đọng lịch sử đang được đặt lên bàn một cách thẳng thắn. Không né tránh quá khứ không bỏ mặc hiện tại.

Từ câu chuyện địa phương nhìn rộng ra quản lý đất đai

Những vụ việc tại Ninh Bình không phải hiện tượng cá biệt. Ở nhiều địa phương, quỹ đất được giao, chuyển nhượng từ giai đoạn cũ đang cần được “làm sạch” hồ sơ để phù hợp hệ thống pháp luật hiện hành. Quá trình này đòi hỏi sự cân bằng bảo vệ trật tự quản lý đất đai, đồng thời không để người dân những người đã sử dụng đất ổn định rơi vào khoảng trống pháp lý.

Buổi tiếp công dân lần này cho thấy một hướng đi đối thoại trực tiếp, rà soát cụ thể, xử lý theo từng trường hợp. Đó không phải cách làm nhanh nhưng là cách làm bền.

Ba mươi năm chờ một cuốn sổ đỏ là quãng thời gian đủ dài để thấy giá trị của một tờ giấy pháp lý. Nhưng với chỉ đạo quyết liệt và cách tiếp cận theo hướng tháo gỡ có kiểm soát những hồ sơ “treo” suốt nhiều năm đang có cơ hội được giải quyết theo đúng luật và đúng thực tế đời sống.