Tại Việt Nam, rất nhiều trường hợp giao dịch đất được thực hiện nhưng không được gọi là mua bán đất dù là mình chủ sở hữu có quyền quyết định với các giao dịch liên quan đến đất. Tại sao lại như vậy? Cùng Bất Động Sản Hà Nam 24h tìm hiểu cho câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao không gọi là mua bán đất? trong bài viết dưới đây. Cùng theo dõi đến cuối bài viết để có thể nắm được thông tin.
Mục lục bài viết
Lý giải nguyên nhân tại vì sao không gọi là mua bán đất
Mỗi hộ gia đình có quyền quyết định với đất đai được quy định trong Luật đất đai và được cấp sổ đỏ để chứng minh các quyền đối với mảnh đất mình quản lý. Dưới đây là 2 nguyên nhân chính vì sao không gọi là mua bán đất.

Vì đất đai thuộc sở hữu của toàn dân, do Nhà nước quản lý mà không thuộc sở hữu của bất kỳ cá nhân nào
Đất đai thuộc quyền sở hữu toàn dân và theo Điều 158 Bộ luật Dân sự 2015 (số 91/2015/QH13), quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu.
Tuy nhiên, đối với đất đai, người dân chỉ có quyền chiếm hữu và sử dụng, không có quyền định đoạt như mua bán, vì đất đai thuộc sở hữu toàn dân. Nhà nước là cơ quan đại diện quản lý đất đai và chỉ có thẩm quyền giao đất cho cá nhân hoặc tổ chức sử dụng.
Do đó, mặc dù người dân có quyền sử dụng đất, quyền này vẫn phụ thuộc nhiều vào quyết định của Nhà nước, bao gồm cả quyền thu hồi, giao và cho thuê đất theo quy hoạch. Điều này được khẳng định tại Điều 53 Hiến pháp 2013, nêu rõ rằng đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, và các tài sản công thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Các quy định từ Luật Đất đai 1987, 1993, 2003, và 2013 đã cụ thể hóa chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai, đặc biệt là quyền của Nhà nước với tư cách là đại diện chủ sở hữu đất đai tại Việt Nam. Điều 1 Luật Đất đai 2003 (số 13/2003/QH11) và Điều 4 Luật Đất đai 2013 đều quy định rằng Nhà nước đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai và thống nhất quản lý.

Theo nguyên lý này, dù người dân là chủ thể trực tiếp khai thác và sử dụng đất, họ không phải là chủ sở hữu đất đai và không có quyền định đoạt đất. Người dân chỉ được Nhà nước trao quyền sử dụng đất và không thể tự do thực hiện các giao dịch mua bán đất đai.
Xem thêm: Đánh thuế người có nhà cho thuê: Bao nhiêu là hợp lý?
Vì đất đai không phải là tài sản cá nhân, cá nhân chỉ được cấp quyền sử dụng đất
Theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2022, quyền sử dụng đất được hiểu như sau:
Quyền sử dụng đất là một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt, nhưng không phải là quyền sở hữu; quyền này và các tài sản gắn liền với đất được pháp luật bảo hộ. Người sử dụng đất có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã giao cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai, và không điều chỉnh lại đất nông nghiệp đã giao cho hộ gia đình, cá nhân. Nhà nước sẽ kịp thời có chính sách để đất nông nghiệp được khai thác, sử dụng hiệu quả nhất.
Như vậy, quyền sử dụng đất là một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt, nhưng không phải là quyền sở hữu. Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản được định nghĩa bao gồm: vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản được chia thành bất động sản và động sản, trong đó bất động sản gồm: đất đai; nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất; tài sản khác gắn liền với đất, nhà, công trình xây dựng; và các tài sản khác theo quy định của pháp luật (Điều 107 Bộ luật Dân sự 2015).

Theo Điều 430 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua, và bên mua trả tiền cho bên bán. Tuy nhiên, do đất đai là loại tài sản đặc biệt, người dân không có quyền sở hữu mà chỉ có quyền sử dụng. Do đó, theo quy định của pháp luật, khái niệm “mua bán đất” không chính xác, mà phải gọi là “chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.
Cụm từ pháp lý chính xác thay thế cho cụm từ “mua bán đất” là gì?
Cụm từ pháp lý chính xác thay thế cho cụm từ “mua bán đất” là “chuyển nhượng quyền sử dụng đất”. Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước quản lý. Người dân chỉ có quyền sử dụng đất chứ không có quyền sở hữu, do đó, các giao dịch liên quan đến đất đai không thể gọi là mua bán mà phải gọi là chuyển nhượng quyền sử dụng. Cụm từ này phản ánh đúng bản chất pháp lý của giao dịch, đảm bảo tính hợp pháp và chính xác trong các văn bản pháp luật cũng như trong thực tiễn giao dịch đất đai.

Xem thêm: Các thông tin thổ cư cập nhật mới nhất từ Bất Động Sản Hà Nam 24h
Như vậy, bài viết trên đã lý giải rất chi tiết lý do vì sao không gọi là mua bán đất đai. Mong rằng những thông tin từ bài viết trên là nguồn thông tin tham khảo hữu ích đến với bạn.

